USG stawu biodrowego niemowląt

Badanie techniką Profesora Grafa

Kiedy badamy?

Badanie to wykonywane jest po raz pierwszy optymalnie w 6 tygodniu życia, czasem wykonuje się jeszcze na oddziałach położniczych. Kolejne badania uwarunkowane są wynikiem poprzedniego co 6 tygodni. Najczęściej w 3 i 6 miesiącu życia. Generalnie przyjmuję się że jeżeli dwa badania były prawidłowe nie wykonujemy trzeciego . USG to jest badaniem przesiewowym w kierunku dysplazji stawu biodrowego.

Jak badamy?

Badanie jest bezpieczne i bezbolesne, badamy dziecko leżące na boku, odpinamy pampersa, smarujemy skórę żelem i przykładamy głowicę. Mierzymy kąty i oglądamy okolice stawu i ponawiamy to samo na drugim boku. Badanie nie wymaga przygotowania, dziecko powinno być najedzone, aby było spokojne.

U kogo przeprowadza się badanie?

W Polsce wykonujemy badania przesiewowe u wszystkich niemowląt, ale są grupy dzieci szczególnie narażone na możliwość powstania dysplazji:

  • dodatni wywiad rodzinny (występowanie dysplazji stawu biodrowego w rodzinie)
  • położenie miednicowe
  • masa urodzeniowa powyżej 4000g
  • małowodzie
  • szkolenie z profesorem Grafem - USG stawów biodrowych u niemowląt
  • szkolenie z profesorem Grafem - USG stawów biodrowych u niemowląt
  • badanie USG bioderek u niemowląt
  • certyfikat szkolenie USG stawy biodrowe niemowląt

Ocena według profesora Grafa

W oparciu o linie dachu chrzęstnego, dachu kostnego i brzegu kostnego oraz kąty zawarte między ww. liniami profesor Graf zaproponował klasyfikację stawów biodrowych z podziałem na cztery główne typy:

Typ I. Przedstawia prawidłowo ukształtowany staw biodrowy

  • Kąt dachu kostnego (kąt α) wynosi co najmniej 60 stopni
  • Kąt kąt dachu chrzestnego (kąt β) jest mniejszy od 55 stopni lub równy to typ lA.
  • Jeśli kąt beta przyjmuje wartości powyżej 55 stopni, staw taki określamy mianem IB.

Typ II. Wystarczająco ukształtowana panewka utrzymuje głowę kości udowej

Typ II dzieli się na podtypy „A”, „B” i „C”. IIA – w tym typie wartość:

  • Kąta α wynosi 50-59 stopni a kąt β jest większy od 55 stopni, parametry takie do 12 tygodnia życia określane są jako fizjologiczne opóźnienie dojrzewania panewki – fizjologiczna dysplazja. Powyżej 12 tygodnia życia te same wartości parametrów są już nieprawidłowe i określane są jako typ IIB.
  • W przypadku Kąta α o wartości 43-49 stopni i kąta β poniżej 77 stopni, oceniamy biodro jako typ lIC (biodro „krytyczne”,”zagrożone”). Jeżeli w badaniu klinicznym znajdujemy cechy niestabilności z objawem Ortolaniego to takie biodro określamy jako IIC niestabilne.
  • Kiedy głowa przemieszcza się dalej a kąt β przekracza wartość graniczną decentracji powyżej 77 stopni to takie biodro zaliczamy do typu D.

Typ III. Opisuje dalszy niedorozwój stawu biodrowego

  • Typ III dzieli się na podtypy „A”, „B” w obu podtypach kąt α jest mniejszy od 43 stopni, a kąt β większy od 77 stopni.
  • Jeśli przemieszczona część chrzęstna nie wykazuje cech uszkodzenia histologicznych struktur dachu chrzęstnego to wówczas staw określamy jako typ IIIA.
  • W przypadku kiedy przyparcie głowy powoduje zbyt duży nacisk na dach chrząstny powodując uszkodzenie chrząstki to takie biodro kwalifikujemy jako typ IIIB.

Typ IV. Opisuje najcięższe zmiany dysplastyczne stawu biodrowego

  • Typ IV określamy w przypadku kiedy głowa kości udowej nie posiada kontaktu z panewką. Dach chrzęstny znajduje się między głową a sylwetką kości biodrowej. W badaniu przedmiotowym biodro jest niestabilne. Kąt α jest mniejszy od 43 stopni a kąt β jest większy od 77 stopni.